سوالات و پاسخنامه کارشناس امور معادن 1406

به گزارش زویناس از آنجا که پذیرفته شدگان کارشناسی رسمی دادگستری در رشته معادن معمولاً از رشته های تحصیلی زمین شناسی و مهندسی معدن با گرایش‌های متفاوت میباشند، در ادامه مطالبی در مورد آشنایی بیشتر با کارشناس رسمی رشته معادن آورده شده است. شایان ذکر است کارشناس معدن فردی است که با داشتن دانش و تجربه کافی در زمینه معدن میتواند در خصوص مسائل فنی، اقتصادی، ایمنی، اجرایی، طراحی، خسارات، اختلافات و مشکلات مربوط به معادن در حیطه امور اکتشاف، استخراج و فرآوری مواد معدنی بررسی و برای مراجع قضایی و یا متقاضیان دیگر با لحاظ کردن قوانین و ضوابط مربوط اظهار نظر رسمی قابل استناد نماید.

کارشناسی معدن تنها محدود به اکتشاف و استخراج معدن نیست، بلکه قلمرو فعالیت این رشته، بسیار وسیعتر از کار در معدن است. برای مثال یک کارشناس معدن میتواند به اکتشاف ساختاری بپردازد، یعنی برای اطلاع از وضعیت زمین یک سری تحقیقات و عملیات زمین شناسی انجام دهد و این کار برای ساختن یک سازه بزرگ، شهرک، کارخانه یا ایجاد راه ها، بزرگراه ها و تونل ها ضروری است زیرا باید در آغاز از ویژگی های فیزیکی و مکانیکی زمین مورد نظر اطلاع داشت و سپس بر اساس آن، سازه را طوری ساخت که نشست نامتقارن نکند و پی طبیعی آن بتواند سنگینی باری را که بر آن وارد میشود تحمل کند. همچنین برای شناسایی مسیر و حفر مناسب ترانشه های خطوط لوله از جمله نفت و گاز و یا بررسی مشکلات و خسارات متقابل وجود معادن و خطوط لوله نفت و گاز در مجاورت هم، تحقیق و بررسی توسط کارشناسان معدن بسیار موثر میباشد.

گرایش های رشته مهندسی معدن در مقاطع تحصیلات تکمیلی عبارتند از:

• – استخراج معدن
• – اکتشاف معدن
• – فرآوری مواد معدنی
• – مکانیک سنگ
• – تونل و فضاهای زیرزمینی
• – معدن و محیط زیست

مهندسی استخراج معدن یکی از گرایش های مهندسی معدن در سطح تحصیلات تکمیلی است که به آموزش و تحقیق در زمینه طراحی معادن و استخراج مواد معدنی شامل روشهای استخراج، بارگیری و حمل و نقل مواد معدنی، پایداری معدن و ایمنی، مدیریت معدن و موضوعات مرتبط و کارهای جنبی میپردازد. متخصصان این رشته قادر به طراحی معادن و ایفای نقش به عنوان مهندس اجرایی در معادن هستند. آنها قادر به طراحی و اجرای فعالیتهای مرتبط مانند حفاری، انفجار، بارگیری، ترابری، تهویه، زهکشی و نظایر آن در معادن روباز و زیرزمینی بوده و همچنین میتوانند پس از کسب تجربه و مهارت لازم به عنوان کارشناس رسمی معدن انجام وظیفه نمایند. شناخت اجرایی مهندسان استخراج از عملیات استخراج معادن و آگاهی مناسب از عوامل موثر همچون نیروی انسانی، ماشینآلات و تجهیزات، مواد و مصالح مصرفی، سوخت و انرژی مورد نیاز، سرویس نگهداری و تعمیرات، استهلاک و غیره در بررسی فنی و اقتصادی بهره برداری از معادن بسیار حائز اهمیت است

متخصص این رشته باید به زمین، مباحث زمین شناسی و علوم مربوط به زمین آگاهی داشته باشد. با وجود اهمیت علم زمین شناسی در این رشته، مهندسی معدن جزو رشته های گروه علوم ریاضی است زیرا در کار معدن، با حجم وسیعی از اطلاعات روبه رو هستیم. مثلاً نقشه زمینی به مساحت 13۰۰ کیلومتر مربع در اختیار قرار داده میشود تا در مورد معادن بررسی شود. حال اگر برای بررسی معدن وجب به وجب این زمین مورد مطالعه و بررسی قرار گیرد، کار بیهوده ای انجام شده بلکه باید قسمت های پرپتانسیل زمین را انتخاب کرده و برای مثال از 13۰۰کیلومتر مربع موجود، ممکن است حدود 1۰۰کیلومتر مربع، یعنی 5تا 1۰درصد از مساحت کلی را انتخاب و در این مساحت به دنبال معدن و یا مسائل مورد نظر باشیم که چنین کاری با استفاده از ریاضیات و آمار امکانپذیر است.

بخشی از کار کارشناس معدن در عمق زمین و معادن زیرزمینی انجام میشود. کارشناس این رشته باید از نظر جسمی توانایی خوبی داشته باشد و قدرت انجام امور مربوطه در معدن را که بیشتر در خارج از شهر و گاه در نقاط دور افتاده قرار دارد، داشته باشد. در مواردی لازم است کارشناس معدن برای تصمیم گیری در خصوص صرفه اقتصادی داشتن یک معدن از همکاری نقشه برداران معادن استفاده کند و اقدامات زیر را انجام دهد:

• – استفاده از تکنیک های نقشه برداری عمومی و معدنی برای ترسیم طرح جغرافیایی معدن
• – کنترل فنی پارامترها و ساختار معادن و عملیات معدنی
• – حفر زمین و تهیه نمونه از سنگ و خاک برای آزمایش
• – بررسی بهترین راه برای انتقال مواد معدنی به کارخانه های فرآوری
• – ساخت مدل های کامپیوتری و یا مقاطع ترسیمی از معدن و ذخایر معدنی – بررسی، نتیجه گیری و ارائه گزارش کارشناسی

به طور کلی کارشناسان این رشته برای انجام امور کارشناسی معدن به صورت انفرادی و یا تیمی (هیات کارشناسی) نیازمند دانش و توانمندی هایی به شرح ادامه است:

مقدمه ای بر کارشناسی رسمی معدن (گروه یک – رشته معادن)

• مهارت تحلیلی قوی و رویکرد خلاقانه در حل مسائل
• دانش و آگاهی کافی در خصوص سنگها و مواد معدنی
• دانش و آگاهی کافی در ریاضیات و زمین شناسی
• مهارت استفاده از برنامه های کامپیوتری و نرم فزارهای معدنی و یا مرتبط
• مهارت ارتباطی و ارائه مطالب در حد خوب
• توانایی اولویت بندی و برنامهریزی موثر
• مهارت آنالیز هزینه های مطالعاتی و عملیاتی
• به روز بودن و آگاهی از آخرین پیشرفتها در زمینه رشته
• مهارت کار تیمی
• آگاهی از مسائل مربوط به سلامت و ایمنی کار در معادن
• توان بدنی مناسب

همانطور که پیش از این اشاره شد امروزه یکی از مهم ترین مهارت های لازم برای کارشناس معدن، تسلط داشتن بر نرم افزارهای تخصصی حوزه معدن است.

برخی از نرم افزارهای تخصصی و کاربردی در رشته معدن عبارتند از:

• نرمافزار Surfer
• نرمافزار Surpac
• نرم افزارDataMine
• نرم افزار GEMS
• نرم افزار Mine24D
• نرم افزار Minex
• RockWorks
• نرم افزار LogPlot
• Downhole Explorer
• نرم افزار Flac3D
• نرم افزار 3DEC
• نرمافزار PLAXI

صلاحیت های کارشناس رسمی امور معدن

کارشناسان رسمی دادگستری پس از پذیرش در کانون کارشناسان رسمی دادگستری موظف به سپری نمودن دوره کارآموزی تحت نظر کارشناس راهنمای منتخب کانون به مدت حداقل یک سال میباشند. سپس مراسم اتیام سوگند کارشناسی برگزار میشود و پس از آن اولین صلاحیت متناسب با دانش و تجربه کارشناس توسط کمیسیون تشخیص صلاحیت تعیین و به وی اعطا میگردد. توجه به صلاحیت های اخذ شده و رعایت آنها در ارتباط با امور کارشناسی ارجاعی حائز اهمیت است.

جهت ارتقاء صلاحیت، به استناد بند «ب» ماده 7 قانون کارشناسان رسمی دادگستری و آئیننامه اجرائی آن نظام نامه نحوه اعطای صلاحیتهای کارشناسی به شرح ذیل توسط شورای عالی کارشناسان رسمی دادگستری به تصویب رسید:

« ماده 1ـ اعطای صلاحیت های اولیه کارشناسی برای کسانی که مراحل مختلف قانونی برای اخذ پروانه کارشناسی را طی کردهاند با شرایط زیر صورت میگیرد.

– انجام کامل و موفقیتآمیز دوره کارآموزی

– اظهار نظر کارشناس راهنما در مورد عملکرد کارآموز و پیشنهاد صلاحیتهای اولیه رشتهمربوطه

– صلاحیتهای کارشناسی با انجام مصاحبه و با توجه به سوابق علمی و تجربی متقاضی حداکثر

تا 5مورد به تناسب شرح صلاحیتهای هر رشته اعطاء میشود.

ماده 2ـ اعطای صلاحیتهای کارشناسان بر اساس پاسخگوئی منطقی به نیازهای تخصصی کارشناسی در استان و همچنین تقاضای کارشناسان ذیربط صورت میگیرد. نیازهای تخصصی کارشناسی بر اساس تعداد کارشناسان و نیاز مراجع قضائی و اشخاص حقیقی و حقوقی در هر زمینه تعیین میشود.

ماده 3ـ عناوین و شرح صلاحیتهای هر رشته پس ازکسب نظر کمیسیون آزمون و امور صلاحیتهای علمی و فنی به تصویب شورای عالی خواهد رسید. ماده 4ـ ضوابط لازم برای کسب صلاحیت علمی و تجربی به یکی از طریق زیر است:

4ـ1ـ گذراندن موفقیت آمیز دوره آموزش مصوب.

4ـ2ـ گذراندن موفقیت آمیز دوره فراگیری زیر نظر کارشناس راهنمای معرفی شده.

4ـ3ـ ارائه سوابق علمی و تجربی مؤثر در زمینه صلاحیت مورد نیاز با تأیید کمیسیون مشورتی.

4ـ4ـ شرکت و قبولی در آزمون صلاحیت مورد درخواست.

تبصره ـ در برخی صلاحیتها ترکیب بیش از یکی از شروط فوق به پیشنهاد گروه مربوطه امکان پذیر میباشد 

تبصره – فاصله زمانی برای اخذ صلاحیت یک سال است و در هر مرحله حداکثر یک صلاحیت قابل اعطاء میباشد. تبصره ـ به کارشناسانی که مدت طولانی افزایش صلاحیت نداشته به ازای هر دو سال سابقه مؤثر کارشناسی در صورت تقاضا یک صلاحیت جمعاً حداکثر چهار صلاحیت در صورت احراز شرایط قابل اعطاء میباشد.

آشنایی کاشناس امور معادن با قوانین و مقررات

از آنجا که امور کارشناسی رسمی دادگستری امری فنی و تخصصی و منطبق بر قوانین، مقررات و ضوابط میباشد لازم است تا کارشناس با قوانین و مقررات مصوب و ضوابط مربوطه آشنایی داشته باشد. بدین لحاظ برخی از قوانین و ضوابط که دارای اهمیت بیشتری میباشند به شرح زیر پیشنهاد میگردد. بدیهی است علاوه بر موارد ذکر شده قوانین دیگری نیز وجود دارد که به فراخور نیاز موضوع کارشناسی بایستی به آنها رجوع و مورد توجه قرار داد:

قانون کارشناسان رسمی دادگستری

1. آیین نامه اجرایی قانون کارشناسان رسمی دادگستری
2. قانون معادن ایران
3. آیین نامه اجرایی قانون معادن ایران
4. قانون ایمنی در معادن
5. آیین نامه ایمنی در معادن
6. قانون نظام مهندسی معدن
7. آیین نامه اجرایی سازمان نظام مهندسی معدن
8. قانون آیین دادرسی مدنی
9. قانون تجارت
10. قانون مالیات های مستقیم
11. مجموعه قوانین تامین اجتماعی

فرمت فایل و نحوه دریافت محصول

هم اکنون نمونه سوالات تخصصی و عمومی کارشناس امور معادن قابل تهیه و دانلود میباشد